AI Yatırımına Hazır Mıyım? 28 Soruluk Değerlendirme 2026

AI Yatırımına Hazır Mıyım? 2026 Kurumsal Yapay Zeka Hazırlık Değerlendirmesi (28 Soru)

AI Hazırlık Değerlendirmesinin 5 Boyutu

Yapay zeka yatırım hazırlığı tek bir faktörle ölçülmüyor. Beş ayrı boyut var, ve bir boyutta düşük puan bütün yatırımı sekteye uğratabilir.

Veri Olgunluğu: Veriniz var mı, temiz mi, erişilebilir mi, kullanılabilir formatta mı?
Süreç Olgunluğu: İş süreçleriniz tanımlı mı, ölçülebilir mi, AI'nın nereye değer katabileceği belli mi?
İnsan ve Yetkinlik: Ekipte AI uygulayabilecek ya da öğrenebilecek kişiler var mı?
Kültür ve Liderlik: Yönetim AI dönüşümü destekliyor mu, kurum yenilik kabul ediyor mu?
Altyapı ve Bütçe: Teknik altyapı yeterli mi, bütçe ayırabiliyor musunuz?

Her boyutta 5-6 soru. Her soruyu 0-3 arası puanlayın.

Boyut 1: Veri Olgunluğu (6 Soru)

Skorlama: 0 = Yok, 1 = Başlangıç, 2 = Orta, 3 = Olgun

Şirketinizde son 2 yıllık operasyonel veri yapılandırılmış formatta (database, data warehouse) saklanıyor mu?
Veri kalitesi (eksiklik, tutarsızlık, çoklu kayıt) ölçülüyor ve takip ediliyor mu?
Farklı sistemlerden gelen veri tek bir yerde birleştirilebiliyor mu?
Veriye erişim için GDPR ve KVKK uyumlu süreçler var mı?
AI modeli eğitimi için yeterli (en az 6 aylık) etiketli veri toplandı mı?
Gerçek zamanlı veri akışı (API, event streaming) var mı?

Boyut 1 puanı: ___/18

Boyut 2: Süreç Olgunluğu (6 Soru)

Şirketinizin temel iş süreçleri (operasyon, satış, müşteri hizmetleri) yazılı olarak dokümante mi?
Süreç performansı KPI'larla ölçülüyor mu?
Hangi süreçte manuel iş yükü en yüksek, biliyor musunuz?
AI'nın değer katabileceği 3 spesifik kullanım senaryosu tanımlandı mı?
Süreçlerde otomatize edilen kısımları ve elle yapılan kısımları net ayırabiliyor musunuz?
Süreç değişikliği yapılabiliyor mu, yoksa katı bir yapı mı var?

Boyut 2 puanı: ___/18

Boyut 3: İnsan ve Yetkinlik (5 Soru)

Şirketinizde ya da iş ortağınızda en az bir veri bilimcisi veya makine öğrenmesi mühendisi var mı?
AI projesinin sahibi olacak bir iç tech leader veya proje sponsoru var mı?
Çalışanlar yeni teknolojilere açık mı, eğitim alıyor mu?
Yapay zeka modellerinin sonuçlarını yorumlayabilecek domain uzmanı var mı?
AI pilot başarısız olursa öğrenme kültürü var mı, yoksa cezalandırılır mı?

Boyut 3 puanı: ___/15

Boyut 4: Kültür ve Liderlik (5 Soru)

Yönetim kurulu veya CEO yapay zeka dönüşümünü açıkça destekliyor mu?
AI ile ilgili stratejik karar verme yetkisi açıkça tanımlandı mı (kim, ne kadar yatırım kararı verebilir)?
AI'nın getireceği iş gücü dönüşümü (otomasyon, yeni rol) hakkında çalışanlarla açık iletişim yapılıyor mu?
AI etik politikası ya da rehberi var mı?
AI başarısızlığı yönetim tarafından kabul edilebilir bir öğrenme süreci olarak görülüyor mu?

Boyut 4 puanı: ___/15

Boyut 5: Altyapı ve Bütçe (6 Soru)

Bulut altyapısı (AWS, GCP, Azure) ya da on-premise yeterli sunucu kapasiteniz var mı?
Veri tabanları ve API'lar AI modelleriyle entegre olabilir durumda mı?
AI projesi için en az 12 aylık ayrılmış bütçe var mı?
Aylık LLM API maliyetini karşılayabilir misiniz (her şirket için 50K-300K TL/ay olabiliyor)?
Model performansını izleyebilecek monitoring ve logging altyapısı var mı?
AI hazırlık projeleri için sermayeyle yatırım yapma yetkisi en üst yönetimde tanımlı mı?

Boyut 5 puanı: ___/18

Toplam Skoru Yorumlama

Tüm boyut puanlarını topla. Maksimum: 84.

70-84: Yüksek (Ölçek Aşaması)

50-69: Orta-Yüksek (Pilot'tan Üretime)

30-49: Orta (Pilot Aşaması)

15-29: Düşük (Hazırlık Aşaması)

0-14: Çok Düşük (Yatırım Erken)

Eğer bir boyutta sıfıra yakın puan aldıysanız (örneğin Veri Olgunluğu 3/18), toplam puanınız orta-yüksek bile olsa, o boyut bütün AI yatırımını sekteye uğratır. Önce o boyutu güçlendirin.

Her Seviye İçin Yapılacaklar

Yüksek Hazırlık (70-84): Ölçek Aşaması

Production AI projelerine geçebilirsiniz. Router mimarisi ile çoklu LLM kullanımı, MLOps pipeline kurulumu, A/B test ve canary deployment, monitoring ve fallback altyapısı önceliklendirilmeli. Internative'in Koordex'i gibi AI operasyon katmanı bu aşamadaki şirketler için tasarlanmıştır.

Orta-Yüksek Hazırlık (50-69): Pilot'tan Üretime Geçiş

Pilot'unuz çalıştıysa şimdi production ortamına taşıma zamanı. En sık takıldıkları yer: monitoring, hata yönetimi, ölçeklenme, KVKK ve uyum çerçeveleri. Bu aşamada doğru firma seçimi kritik (Sektör Uzmanları veya Tam Kapsamlı teknoloji şirketleri).

Orta Hazırlık (30-49): İlk Pilot Aşaması

İlk pilot için hazırsınız ama beklentilerinizi kontrol altında tutmalısınız. 90 günlük bir pilot proje, net hipotez, ölçülebilir başarı kriterleri ile başlayın. Pilot başarısız olursa öğrenme kültürünü desteklemelisiniz. LLM startup'larıyla çalışmak bu aşama için yaygın.

Düşük Hazırlık (15-29): Hazırlık Aşaması

AI yatırımından önce 6-12 ay hazırlık gerekli. Önce veri yapısını organize edin (veri ambarı kurulumu, ETL pipeline'lar), süreçleri dokümante edin, ekipte en az bir teknik liderlik bulun. Bu aşamada AI projesi başlatmak çoğunlukla kayıpla sonuçlanır.

Çok Düşük Hazırlık (0-14): Yatırım Erken

AI yatırımı şu an için erken. Önce temel dijital dönüşüm gerekiyor: süreçleri yazıya dökmek, mevcut sistemleri modernize etmek, veriyi tek bir yerde toplamak. Bu temel olmadan AI sadece reklam yatırımı olur.

Hazırlık Değerlendirmesi Sonrası 5 Aksiyon

Boyut bazlı düşük puanları net olarak yazılı listele. Toplam puan değil, boyut zayıflıkları kritik.
Hangi boyutta 6 ay içinde 1 puan artırılabilir, hangisinde 12-24 ay gerek?
AI yatırımı önceliklendirilirken iş etkisi yüksek, hazırlık puanı yüksek olan kullanım senaryosunu seçin.
Pilot süresi maksimum 3-6 ay olmalı, ölçülebilir başarı kriterleri ile.
Pilot sonrası "üretime taşıma" planını pilot başlamadan önce yapın.

İlgili Çerçeveler

Sonraki Adım

Bu değerlendirmeyi şirketinizde uygulayıp, sonuçları üzerinden 30 dakikalık bir görüşme yapmak isterseniz, hazırlık seviyenize göre nereden başlamanız gerektiğini birlikte konuşabiliriz. Internative ile AI hazırlık danışmanlığı veya Koordex üzerine üretim ortamı çözümleri için internative.net üzerinden veya team@internative.net adresinden ulaşabilirsiniz.